De warmte-afgifte per m² V.O. is per radiator in het
laboratorium bepaald; deze meetcijfers zijn in tabellen
verwerkt. Hoeveelheid, type en formaat worden door de
installateur vastgesteld aan de hand van een
warmteverliesberekening. Een belangrijk onderscheid wordt
gemaakt tussen stralings- en convectiewarmte.
Warmteverspreiding
Bij convectiewarmte wordt de warmte die de radiator
afgeeft als het ware meegenomen door de in het vertrek
rondstromende lucht. Alle lucht die langs de radiator
strijkt, wordt verwarmd. Omdat warme lucht lichter is dan
koude lucht en daardoor stijgt, ontstaat er een
luchtstroming: confectiewarmte.
Als convectiewarmte verwarming op lange afstand is, is
straling warmte van nabij te noemen. De paneelradiator die
een vrij groot of geribbeld oppervlak heeft, geeft veel
warmte in de vorm van straling af. Deze
stralingswarmte wordt het best ervaren in de naaste
omgeving van de radiator. Verderop echter kunnen koude
zones voorkomen. Vandaar dat voor een volledige verwarming
ook convectie nodig is.
Soorten
Er zijn drie typen cv-radiatoren: Ledenradiatoren
zijn herkenbaar aan hun markante design, bestaande uit
verticale kolommen die onderling met elkaar verbonden
zijn.
Dit type, dat vroeger in gietijzer werd uitgevoerd, vindt
tegenwoordig minder toepassing.
Eenplaats paneelradiatoren zijn te herkennen aan
een
vlak of enigszins geribbeld oppervlak. Ze worden daarom
ook
wel 'plaatradiatoren' genoemd. Wordt het water
spiraalsgewijs tussen twee van die platen doorgevoerd, dan
is er sprake van tweeplaats paneelradiatoren.
Deze typen verschillen niet alleen in uiterlijk, maar
leveren ook een verschillend soort warmte. Bij
ledenradiatoren is de verhouding convectie en straling:
70:30. Bij enkele paneelradiatoren is dat: 50:50. Bij
dubbele paneelradiatoren tenslotte bedraagt de verhouding:
80:20.
LTV
Door energiebesparende maatregelen zoals isolatie,
ventilatiebeheersing, rationele situering en indeling van
woningen, kan een aanzienlijke vermindering van de
behoefte
aan warmtetoevoer worden bereikt. Het gevolg daarvan is
dat
de cv met radiatoren kan functioneren als lage-temperatuur
verwarming (LTV). Daarbij wordt de temperatuur van het cv-
water teruggebracht van 70 à 90 tot 40 à 50 graden,
waardoor het ketelwater veel sneller op temperatuur is.
LTV
is voor de toekomst van groot belang, zeker bij toepassing
van alternatieve energiebronnen (zonne-energie,
warmtepompen, industriële afvalwarmte).
De radiator is bij uitstek geschikt voor LTV. Radiatoren
zijn immers verwarmingselementen die universeel voor een
watertemperatuurgebied tussen 30 en 90 graden kunnen
worden
ingezet. Het zijn bovendien 'losse'
verwarmingselementen,
gemakkelijk te (ver)plaatsen. Van belang is tevens dat de
regelnauwkeurigheid van radiatoren groot is, dankzij de
massa-afhankelijke watercapaciteit en de waterinhoud. Een
snelle reactiemogelijkheid is daardoor gegarandeerd.
Lucht
Radiatoren moeten circa 5 cm vrij van de muur hangen,
zodat
er voldoende luchtcirculatie ontstaat. Moet een radiator
voor een eensteensmuur worden geplaatst, dan verdient het
aanbeveling om een warmteschild (aluminiumfolie) tussen
muur en radiator aan te laten brengen dat de uitgestraalde
warmte terugkaatst naar het vertrek.
Radiatoren zijn voorzien van een ontluchtingsventiel. Wij
adviseren om dit af en toe met behulp van het erbij
geleverde sleuteltje open te zetten, nadat eerst de
radiatorkraan is dichtgedraaid. De eventueel in de
radiator
aanwezige luchtbelletjes kunnen dan ontsnappen. Laat je
dit
na, dan kan na verloop van tijd de warmtecapaciteit van de
radiator aanzienlijk teruglopen.
Zodra er water uit het ventiel spuit, dien je het ventiel
weer te sluiten. Samenhangend hiermee dien je af en toe te
controleren of er nog voldoende water in het systeem
aanwezig is. Daarvoor is er een meter op de ketel
aangebracht. Na eventueel bijvullen, zul je in het begin
regelmatig de radiatoren moeten ontluchten.
Designradiatoren
Aan radiatoren die in vochtige ruimten (badkamers) moeten
functioneren, worden extra eisen gesteld. 'Normale'
radiatoren kunnen op den duur tengevolge van de
vochtinwerking gaan roesten en lekken. Daarom zijn er
speciale badkamerradiatoren, uitgevoerd in aluminium, die
bestand zijn tegen vocht. Een aanrader voor de badkamer
zijn designradiatoren, verkrijgbaar in de fraaiste vormen
en kleuren. Je kunt die in badkamer en keuken laten
plaatsen, waarbij ze tevens dienen als handdoek(droog)
rek.
Er zijn ook designradiatoren verkrijgbaar voor andere
gedeelten van het huis, bijvoorbeeld in de vorm van een
scheidingswand, een trapleuning of een kapstok.
De decoratieve handdoekradiator wordt gemaakt van ronde of
platte buiselementen, waartussen openingen worden
vrijgelaten voor het drogen en verwarmen van handdoeken.
Zo'n decoratieve radiator kan ook uitstekend dienst doen
als scheidingswand of muurdecoratie. Hij is prima te
combineren met vloerverwarming die in een wat grotere
badkamer onvoldoende vermogen heeft om het vertrek in zijn
eentje te verwarmen.
Uitvoeringen
Bij decorradiatoren tref je drie technische uitvoeringen
aan: de warmwater-, elektro- en gecombineerde uitvoering.
De warmwateruitvoering is zonder speciale voorzieningen
aan
te sluiten op de cv. De elektrische kunt je aansluiten op
het elektriciteitsnet. Deze versie is vooral geschikt voor
plaatsen die niet steeds verwarmd worden, bijvoorbeeld een
vakantiehuis.
De gemengde uitvoering is ideaal als je het op prijs stelt
om ook buiten het winterseizoen, als de cv uit is, een
warme badkamer en dus warme handdoeken te hebben. Als je
cv
aan staat, werkt de radiator via de warmwatertoevoer, en
anders via het elektriciteitsnet.
WOONNET